<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://archbio.miami.edu/corpus/archbio.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
   <teiHeader>

      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>De viris illustribus catalanis</title>
            <author ref="#PMC" ana="https://archbio.miami.edu/authors/pere-miquel-carbonell-i-soler"
               >Pere Miquel Carbonell i Soler (1434-1517)</author>
            <respStmt>
               <resp>Encoded by: </resp>
               <persName ref="#SAT">Susanna Allés Torrent</persName>
               <persName ref="#XAS">Xènia Adam Solà</persName>
            </respStmt>
         </titleStmt>

         <editionStmt>
            <p>Transcription criteria available at:
                  <ref>https://archbio.miami.edu/transcripcion</ref></p>
         </editionStmt>

         <publicationStmt>
            <authority>Archive of Biographical Writings in Medieval and Early Modern Iberia
               (ArchBio)</authority>
            <ref>https://archbio.miami.edu/</ref>
            <publisher>University of Miami</publisher>
            <pubPlace>Coral Gables, FL</pubPlace>
            <availability status="free">
               <p>This electronic text is distributed by ArchBio under a <ref
                     target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/">Creative Commons
                     Attribution NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License</ref>.</p>
            </availability>
            <date>2021</date>
         </publicationStmt>

         <sourceDesc>
            <bibl type="print" xml:id="Luna_JVS_2009">
               <author>Mariàngela Vilallonga i Vives</author>
               <title>Dos opuscles de Pere Miquel Carbonell</title>
               <publisher>Asociación de Bibliófilos de Barcelona</publisher>
               <pubPlace>Barcelona</pubPlace>
               <date>1988</date>
               <biblScope>pp. 47-114</biblScope>
            </bibl>
            <!--<bibl type="digital">
               <publisher>-</publisher>
               <date>-</date>
               <ref>-</ref>
            </bibl>-->
         </sourceDesc>
      </fileDesc>

      <encodingDesc>
         <p>Encoding documentation avaiable at:
            <ref>https://archbio.miami.edu/codificacion</ref></p>
      </encodingDesc>

      <revisionDesc>
         <change when="2025-03-25" who="#SAT">Encoding from Vilallonga i Vives 1988.</change>
         <change when="2025-03-06" who="#XAS">Text revision by Xènia Adam Solà</change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>

   <text xml:lang="it">
      <!-- modificar l'esquema a lat. -->
      <body>
         <div type="prol" xml:id="dvic_1_prologus" n="1">

            <p>Posteaquam a <persName>Bartholomeo Fascio</persName> Genuense
               oratore maximo de viris illustribus Italiae quaedam commemorata fuere, decebit igitur
               Catalanos aetatis nostrae uiros utique illustres mihi eorum asseclae et conterraneo
               peropportune enumerare. Quom tantorum Catalanorum, ingenio et sapientia
               praestantissimorum, praeclara facinora atramento et calamo obseruari debere mihi
               palam uideatur; quorum quaedam ex fracmentis contribuli mei <persName>Hieronymi
                  Pauli</persName> iurisconsulti excerpta, quaedam etiam a me aggregata fuerunt. Si
               qui ind dies occurerint aut nouiter postea phama excellent, his, si uita superfuerit,
               adiicientur. Nunc autem ad rem uenio.</p>
         </div>
         
         <div type="bio" xml:id="dvic_2_colomines" n="2">
            <head>Lucianus Colominius</head>

            <p><persName>Lucianus cognomine Colominius</persName> natus est ni insigni oppido quod
               uocatur <placeName>Perpinianum</placeName>, situm ni finibus <placeName>Galiae
                  Narbonensis</placeName> prope <placeName>Hispaniam</placeName> et
                  <placeName>Pyrenaeos Montes</placeName>. In quo oppido extat haud obscurum
               gymasium, ubi studiis liberalibus operam dedit. Postea transtulit se
                  <placeName>Valentiam</placeName> in <placeName>Hispania</placeName> et
                  <placeName>Sethabim</placeName>. Postremo caecus effectus in maiores
                  <placeName>Balearium</placeName> transffretauit et in
                  <placeName>Maiorica</placeName> eius insulae clariore urbe, quae olium ut creditur
                  <placeName>Palma</placeName> dicta fuit, decessit anno Domini <date>millesimo
                  quadrigentesimo sexagesimo</date>. Composuit in carminibus
                  <title>Gramaticae</title> libros quattuor singulis eius partibus singulos
               atribuens libros et <title>De casu et fortuna</title> librum unum epigrammaque
               huiusmodi ad eius libros in principio inseruit:</p>
            <lg>
               <l>Te tulit auctorem doctissima <placeName>Perpinianus</placeName>,</l>
               <l> urbs aluit iuuenem praeclara <placeName>Valentia</placeName> doctum,</l>
               <l>ossa tenet tandem elus <placeName>Balearica Palma</placeName>.</l>
            </lg>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_3_llobet" n="3">
            <head>Ioannes Lubetus Barcinonensis</head>

            <p><persName>Ioannes Lubetus</persName> Barcinonensis caelibem uitam elegit. Ingenio,
               moribus et sanctitate clarus composuit <title>Logices</title> librum unum et
                  <title>Methaphisicae</title> alterum, <title>De ture et regrmine</title> libros
               duos epistolasque plures ad diversos. Sectatus est opinionem <persName>Lulii
                  Maioricensis</persName>. Defunctus est apud <placeName>Maiores
                  Balearium</placeName>, in eius insigniori urbe honorifice est humatus.
                  <date>Decessit anno Domini millesimo quadringentesimo sexagesimo</date>. Cuius
               sepulchro sequentia sunt subscripta epigrammata:</p>

            <lg>
               <l>Terrea <persName>Ioannis</persName> tenet hic lapis ossa
                     <persName>Lubeti</persName>.</l>
               <l>Arte mira <persName>Lulli</persName> nodosa aenigmata soluit,</l>
               <l>hac eadem, monstrante polo, Christumque deumque</l>
               <l>atque docens liberam conceptam crimine matrem</l>
               <l n="5">iuit ad extremum soluens quodcumque tributum.</l>
               <l>Quem nos, o Superi!, nil iam caelestibus ullis</l>
               <l>debentem scimus. Tua numina sancta precamur,</l>
               <l>o Pater Omnipotens, cum sanctis uiuat amoene.</l>
            </lg>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_4_margarit" n="4">
            <head>Ioannes Margaritus Hierundensis episcopus, qui obiit
               Cardinalis</head>

            <p><persName>Ioannes Margaritus</persName> Hierundensis et eiusdem urbis episcopus ex
               equestri prosapia originem trahens iurique pontificio deditus fuit accuratissime. Et
               cum litterarum studiosissimus semper extiterit quattuor memoratu digna uolumina
               edidit: primum haud expernendum quod <title>Paralypomenon Hispaniae</title>, secundum
                  <title>Corona Regum</title>, tertium <title>Sedes Regum</title> et quartum
                  <title>Mariale</title> appellatur. Is enim fuit sacrarum litterarum amator et qui
               facundiam animi, uirtutes, humanitatem, facilitatem, morum suauitatem, pietatem,
               modestiam atque continentiam non mediocres obtinuit. Legationibusque praeterea ac
               summis honoribus Regiis functus Sacrae Regiae Aragonum Maiestatis ob morum
               integritatem doctrinaeque prestantiam cum dignitate coniunctam Cancellariam adeptus
               est.</p>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_5_ferrando" n="5">
            <head>Ferrandus Valentinus</head>

            <p><persName>Ferrandus Valentinus</persName> et prior <placeName>Dertossae</placeName>
               egregia phama pernotissimus extitit. Theologorum quoque ac declamatorum aetatis suae
               prope princeps fuit et <persName>Alfonso quarto</persName> Aragonum Regi percharus.
            </p>
         </div>


         <div type="bio" xml:id="dvic_6_pau" n="6">
            <head>Iacobus Paulus iurisconsultus</head>

            <p><persName>Iacobus Paulus</persName> iruisconsultus pereximius fuit in
                  <placeName>Hispaniis</placeName> et <placeName>Italia</placeName> phama ingenti
               percelebratus et inter omnes eius professionis hac ni mea tempestate, iudicio meo,
               clarissimus. <placeName>Barcinone</placeName> editus est patre atque auo iam olim
               litteratis uiris. Vitae fuit usquequaque integerrimae charitateque egregius, sermone
               admodum iocundus, breuis, elegans, uenustus et clarus. Quique ob ingenii et doctrinae
               praestantiam assedit in <placeName>Balearibus</placeName> annis quattuor. Cuius
               perprudenti consilio <persName>Ioannes II</persName> Aragonum Rex accuratissime usus
               est ac ab eodem eximia ueneratione cultus extitit. Humanitatis ac sacrarum litterarum
               studia diligentissime explorauit. Apostillarum in Romana iura permagnum uolumen claro
               ingenii acumine ac pensatissima aequitate uenerandum luculentissime congessit, ex quo
               magnam sibi laudem Romani iuris perperit. Pleraque ex apostillis huius egregii
                  <persName>Iacobi Pauli</persName> Bartholomeus Verinus, legum interpres ac
               Balearicus uir praestantissimus, transcribi fecit per scribam <persName>Iacobum
                  Garciam</persName> Regio Archiuo apud urbem <placeName>Barcinonam</placeName>
               praefectum anno Christi MCCCCLXXV. Mortem obiit <placeName>Barcinone</placeName>
               idibus iuniis anno Salutis MCCCCLXVI sub <persName>Paulo II</persName> Pontifice
               Maximo et <persName>Ioanne II</persName> Aragonum Rege. De quo sequens epigramma
               laureatorum quispiam haud ineleganter edidit quod ab antiquis sumptum esse puto:</p>

            <lg>
               <l>Hic <persName>Iacobus Paulus</persName> situs est, qui gloria iuris</l>
               <l>Caesarei, magnum iubar in orbe fuit.</l>
               <l>Hunc Paulina domus, hunc Regis Curia lugent,</l>
               <l>hunc sibi praereptum flet studiosa cohors.</l>
               <l n="5">Flete super quem similem nec prisca tulerunt</l>
               <l>saecula, nec talem forte futura dabunt.</l>
            </lg>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_7_ferrer" n="7">
            <head>Ioannes Ramundus Ferrarius</head>

            <p><persName>Ioannes Ramundus Ferrarius</persName> iurisconsultus et eques Barcinonensis
               in huiusmodi uirorum coetu non immerito connumerandus est. Qui heroico carmine Mariae
               Suppremae Virginis laudes ac uitam magno uolumine decantauit, Christi etiam Dei
               nostri miranda facinora eiusdem generis carmine complexus est. Libros
                  <title>Aphorismorum</title>
               <persName>Hippocratis</persName> et <title>Commentorum</title>
               <persName>Galieni</persName> cum quibusdam a se additis metrice praescripsit, quos in
               uolumen maximum octomilia quingentos uersus continens diggessit. Carmina quoque multa
               in diuersis uoluminibus dispersa composuit quoque oratione de laudibus scientiarum in
               uno uolumine opus unum maximum per alphabetum diuisum, quod appellatur <title>Semita
                  iuris canonici</title>. Epigrammatum praeterea epistolarumque ac librorum cuiusuis
               artis et doctrinae tam latino uugarique idiomate quam in rhythmis metrice et prosaice
               magnam copiam contexuit.</p>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_8_desclapers" n="8">
            <head>Gabriel Clepesius Balearis</head>

            <p><persName>Gabriel Clepesius</persName> Balearis uir sacris litteris apprime eruditus
               et declamator acerrimus, humanitatis studia coluit. Qui et celebris uiri Lulii
               conterranei disciplinam sectatus est. Cuius sectae uolumen unum edidit quod
               nuncupatur....</p>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_9_berard" n="9">
            <head>Ferrarius Berardus Balearis</head>

            <p><persName>Ferrarius Berardus</persName> Balearis iurisconsultus uri fuit Graecis et
               Latinis ac barbaris etiam litteris eruditus.</p>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_10_garcia" n="10">
            <head>Iacobus Garcias Regius Archiuarius qui fuit praecesor meus
               Petri scilicet Michaelis Carbonelli in officio Regii Archiui Barcinonensis</head>

            <p>Non praetermitendum censui <persName>Iacobum Garciam</persName> Barcinonensem quamuis
               mihi et amicissimum et eodem scribendi diligentiaac studio coniunctum. Is est cui
               nostra Regio nec parem bonitate aut priscae fidei tenacitate aluit. Transcripsit
               fabre libros innumeros non tam optime emendatos quam elegantissime exaratos. Studia
               quoque humanitatis ac artes omnes maxime coluit, nec sacrarum litterarum ignarus
               grammatica praesertim se oblectatus est. Codices multos est interpretatus
               emendauitque ac notauit. <persName>Terentium</persName> autem iamdiu corruptum magnis
               lucubrationibus et pertinaci diligentia solertissime emendauit. Patrias historias
               Aragonumque Regum genealogias percalluit quippe et Archinotarius et Tabellio sacrorum
               scriniorum Regiique Archiui fuit. Cuius multae extant notationes et apostillae ad
               historias et grammaticam pertinentes, quae a uiris doctis non mediocriter
               approbantur. Mortem obiit ex pestilentia <placeName>Barcinone</placeName> VI calendas
               octobris circa noctis medium anno Christianae religionis MCCCCLXXV sub
                  <persName>Sixto III</persName> Pontifice Maximo et <persName>Ioanne
               II</persName>persName> Aragonum Rege.</p>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_11_pau" n="11">
            <head>Hieronymus Paulus</head>

            <p><persName>Iacobo quem diximus Paulo</persName> successit eius filius
                  <persName>Hieronymus Paulus</persName> iureconsultus impresentiarum uitam agens
               Latinis a Graecis litteris praeditus qui in hoc numero non in postremis censetur.
               Rerum antiquarum studiosus et doctus nec non studiis humanitatis deditus est. A
               poetarum quoque studio non abhorrens Cosmographiae studiosus summopere. Epigrammatum
               historiarumque libellum haud sane ineleganti stylo edidit epistolasque alteram
               scilicet <title>De Hispaniarum viris illustribus</title>, alteram <title>De nomine et
                  origine Catalanorum</title> et quamplurimas alias epistolas in honore habitas.
               Libellos etiam <title>De fluminibus et montibus utriusque Hesperiae</title> opus et
               elegans et perutile adhuc adulescens composuit. Tandem Romam urbem petere non desiit
               ubi Reuerendissimi domini <persName>Roderici cognomento Boria Cardinalis
                  Valentinensis XVII</persName> annis uel circiter familiaris continuusque
               commensalis extitit. Et ipso Roderico hoc anno Salutis MCCCCLXXXXII in cathedra
               Piscatoris sedente Hieronymus, quem praediximus, quadam aegrotatione percussus ad
               suam matrem Barcinonem remeauit. Veruntamen Romae uitam agens situs urbis Barcinonis
               aliarum urbium et opidorum Cataloniae diligentissimus inquisitor fuit, sic quod de
               ipso situ librum unum elegantissime edidit.</p>
         </div>



         <div type="bio" xml:id="dvic_12_gerp" n="12">
            <head>Bartholomeus Gerbius</head>

            <p><persName>Bartholomeus Gerbius</persName>
               <placeName>Leriae</placeName> natus ex agro Valentino ubique chrisianorum notissimus
               sacris litteris deditus admodum fuit astrologia doctissimus.</p>
         </div>


         <div type="bio" xml:id="dvic_13_bonia" n="13">
            <head>Bonia Valentinus</head>

            <p><persName>Bonia Valentinus</persName> astrologorum et mathematicorum huius aetatis
               princeps.</p>
         </div>



         <div type="bio" xml:id="dvic_14_malla" n="14">
            <head>Philippus Mealia</head>

            <p><persName>Philippus Mealia</persName> Barcinonensis canonicus in sacris litteris
               educatus et conterraneus meus primo sacras litteras <placeName>Ilerdae</placeName>,
               postremo <placeName>Luthetiae in Gallia</placeName> didicit. Is fuit quem
                  <placeName>Luthetia</placeName> publice eas sacras litteras legentem in decimo
               octauo aetatis suae anno summopere admirata est. Composuit librum duobus uoluminibus
               partitum qui <title>Christianus redemptus</title> dignissime nuncupatur. Declamator
               etiam fuit acerrimus. Tandem quamplurima sermonum uolumina edidit. Et de morte
               memoriae Dominae <persName>Violantis</persName> Aragonum Reginae eiusque aneologia,
               moribus et doctrina sermonem pergrandem, nusquam tantis eloquiis, exemplis et
               auctoritatibus elimatum mirabiliter congessit. Et quamquam in ipsius sermonis initio
               dolore ac laxitate uentris admodum opprimeretur, tamen ob audientium pudorem ac
               illustrissimi funeris celebritatem obticere noluit. Itaque sermone peracto morbum
               contraxit et domum reuertens cubile ocyus petiit et post dies duos ortodoxe mortem
               obiuit.</p>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_15_ripoll" n="15">
            <head>Iacobus Ripullus</head>

            <p><persName>Iacobus Ripullus</persName> primo publicus
                  <placeName>Barcinonis</placeName> tabellio, postea iureconsultus eiusdem urbis
                  <placeName>Barcinonis</placeName> filius, poeta maximus tuit et rerum antiquarum
               quamplurimum emulus. <title>Tolosanos</title> flores in maternis rhythmis iam editos
               percallentissime commentatus est. Epigrammata multa, uersus, cantilenas et plura
               opera tam Latina quam uernacula lingua decantauit. Et ut memoria teneamus quod
               salubre gestum tanti uiri comperitur, epigramma quod edidit in laudem illustrissimae
               Dominae <persName>Elionoris</persName>, gloriosae recordationis, Cypri Reginae a me
               hoc anno iubilei a natiuitate Domini MCCCCLXXV nouiter reparatum, quom semideletum
               esset, iuxta altare <placeName>Coenobii Sancti Francisci Barcilonis</placeName>
               repostum hic inserere, ut iacet, non desinamus: </p>
         </div>

         <div type="section" xml:id="dvic_16_epigramma" n="16">

            <head>D.I.T.</head>
            <p>Epigramma illustrissimae Dominae <persName>Elionoris</persName> Reginae Cypri, quae
               mortem obiuit die uicesimo sexto decembris anno a natiuitate Domini MCCCCXVII, editum
               ab egregio uiro <persName>Iacobo Ripullo</persName> iuris professore ciueque
                  <placeName>Barcinonae</placeName>.</p>

            <lg>
               <l>Hic iacet Aragonum Regali stirpe creata</l>
               <l><persName>Elionor</persName> Regina Cypri, qua foemina maior</l>
               <l>moribus aut uita miti, probitate, pudore</l>
               <l>aeuo nulla suo uixit, laudesque uirorum</l>
               <l n="5">sub cute foeminea meruit, nam fraude perempti</l>
               <l>coniugis ulta necem, gnato sua regna redemit</l>
               <l>praemia ceu sceleris patruus quae marte premebat.</l>
               <l>Ergo decus uestrum uirides deflete puellae,</l>
               <l>plangite matronae, uiduae plorate pudicae</l>
               <l n="10">uosque fauete uiri lachrymis: fuit illa uirago,</l>
               <l>supplicium terrorque malis, spes unica iustis,</l>
               <l>fortibus haec clypeum, miseris praestabat asylum</l>
               <l>subsidium lapsis, placidum solamen egenis.</l>
               <l>Hinc dos uirginibus, captis redimenta dabantur,</l>
               <l n="15">orphanus hinc fraudem uitare, hinc templa ruinam,</l>
               <l>hinc illaesa Deo pietas stetit: ergo beatam</l>
               <l>caelicolae teneant animam, sed marmora corupus.</l>
               <l>Post duo iam nouiesque nouem certumque bis acta</l>
               <l>lustra duo fugerent anni dum Regis ad ortum</l>
               <l n="20">perpetui, longe soluit mors uincula uitae.</l>
            </lg>
            
         </div>

         <div type="section" xml:id="dvic_17_laus" n="17">

            <p>Ioannes Ramundus Ferrarius iureconsultus Barcinonensis in
               laudem scriptoris:</p>
            
            <lg>
               <l>Hos uersus <persName>Petrus Michael</persName>
                  <placeName>Barcinonis</placeName> ortus</l>
               <l><persName>Carbonellus</persName> item cognomine scriba peritus</l>
               <l>scriptura pulchra docte reaparauit et apta,</l>
               <l>ut qui priscorum rimator habetur acutus.</l>
               <l>τέλος. τῶ θεῶ δόξα</l>
            </lg>

            <p>Et quia in calce huiusmodi operis ego praedictus <persName>Carbonellus</persName>
               meis expensis Reginam Cypri praefatam cum angelis sepulchro aliisque imaginibus pingi
               feci, ibidem manu mea propria uacciniocolore nomen pictoris hoc modo scripsi:</p>

            <lg>
               <l>Haec <persName>Alfonsus magister Cordubensis</persName> fabre pinxit</l>
            </lg>

            <p>Et fuit ipsum epigramma a me repositum apud Coenobium diui <persName>Francisci
                  Barcilonis</persName> die festo Ascensionis Domini anno iubileo a natuitate Domini
               MCCCC septuagesimo quinto.</p>
         </div>

         <div type="bio" xml:id="dvic_18_canyelles" n="18">
            <head>Gabriel Canyelles</head>

            <p>Inter hos illustres uiros haud omittendum aestimo immo maximo cum honore celebrandum
                  <persName>Gabrielem cognomine Canyelles</persName> publicum
                  <placeName>Barcinonis</placeName> ac Domus Consilii eiusdem urbis tabellionem
               egregium, cuius memoria ob eius doctrinae prestantiam apud
                  <placeName>Barcinonem</placeName> et etiam <placeName>Cataloniam</placeName>
               perceleberrima habetur. Tantus uir erat doctus et probus non modo in tabellionatus
               officio arteque notariae sed etiam oratoria facultate et omnibus quae in hac uita
               peregit. Quicquid manu sua scripsit litteris pulcherrimis et docte factum censetur.
               Grammaticus eximius fuit. Formulas artis notariae magno ingenio et claro pernotauit.
               Eius formulis plerique doctiores tabularii famosissime utuntur ex quibus pleraque
               formularia diggesta fuere. De tribus partibus in quibus ars notariae consistit breue
               compendium scripsit quod <title>Vade mecum</title> appellauit.</p>
         </div>



























      </body>
   </text>
</TEI>
